Urząd skarbowy i kontrola podatkowa

             Ostatnio pisałam Wam o bardziej łagodnej formie sprawdzania niejasności podatkowych, czyli o czynnościach sprawdzających. Dziś chciałabym przybliżyć Wam tematykę kontroli podatkowej. Mam nadzieję, że mój wpis pomoże Wam w jakimś stopniu przygotować się psychicznie na taką kontrolę.

Może na początku wyjaśnię, czym jest kontrola. Działanie to polega między innymi na sprawdzeniu przez konkretny organ podatkowy, czy firma płaci odpowiednio podatki, stosuje odpowiednio odliczenia oraz czy nie ma żadnych zaległości podatkowych. Takiej kontroli podlegają podatnicy, płatnicy, inkasenci, ale także ich następcy prawni.

Kontrola podatkowa jest wszczynana z urzędu i przeprowadzana przez organy podatkowe I instancji, czyli zazwyczaj: naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego, wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę, marszałka wojewódzkiego. Jaki konkretnie organ będzie przeprowadzał kontrole to zależy od rodzaju sprawdzanych opłat i podatków. Ale dziś skupiamy się na kontroli typowo podatkowej jak PIT, CIT, VAT, spadki i darowizny. Kontrola przeprowadzana jest zawsze przez osobę upoważnioną przed organ podatkowy i rozpoczyna się okazaniem, przesłaniem upoważnienia do kontroli. Wzór tego dokumentu zawarty jest w rozporządzeniu Ministra Finansów art. 283 Ordynacji podatkowej.

Pewnie zadajecie sobie pytanie, czy będziecie poinformowani o takiej kontroli. Zazwyczaj organy podatkowe informują o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, więc za nim odwiedzi Cię pracownik urzędu to wcześniej otrzymasz powiadomienie w którym znajdziesz między innymi informację, jaki organ będzie przeprowadzał kontrolę oraz zakres elementów, które będą sprawdzane. Dlatego warto dokładanie przeczytać, co będzie sprawdzane, aby móc jak najlepiej przygotować się. Zazwyczaj kontrola rozpoczyna się od 7 do 30 dni od dnia, kiedy otrzymasz zawiadomienie.

Tak jak napisałam wyżej zazwyczaj kontrola jest zapowiadana, ALE… są oczywiście wyjątki. Przykłady sytuacji, kiedy nie otrzymacie zawiadomienia:

- kontrola dotyczy działalności gospodarczej, która nie została zgłoszona,

- czynności kontrolne mają przeciwdziałać popełnieniu przestępstwa lub wykroczeniu skarbowemu,

- kontrola związana jest z przychodami, które otrzymaliśmy z nieujawnionych źródeł,

- występują spore wątpliwości związane ze zwrotem bądź nadpłatą podatku VAT.

                Taka cenna dla Was wskazówka. Organ przeprowadzając kontrolę bez zapowiedzi, musi na piśmie podać konkretne przyczyny. Jeżeli nie otrzymacie takiej informacji, macie prawo złożyć sprzeciw.

               Kolejna istotna kwestia to Twoje obowiązki i prawa związane z kontrolą. Firma ma obowiązek zapewnienia dostępu do pomieszczeń np. biura, lokalu; musi udostępnić wszystkie dokumenty związane z zakresem kontroli; powinna udzielić dokładnych wyjaśnień. Pamiętaj, że masz obowiązek przechowywać wszystkie dokumenty podatkowe do 5 lat od końca roku, ponieważ zazwyczaj do głównych dokumentów sprawdzanych przy kontroli zaliczamy: raporty z kasy fiskalnej, faktury, deklaracje podatkowe, ewidencję zatrudnienia, wydruki z księgi przychodów i rozchodów itp.

               Natomiast macie też swoje prawa. Pierwsze z nich to to, że możesz brać udział w czynnościach związanych z kontrolą. Masz prawo do pełnomocnika oraz poprosić o okazanie legitymacji służbowej przedstawiciela organu podatkowego. Podczas kontroli oczywiście możesz się ,,bronić” poprzez składanie wyjaśnień oraz swoich uwag. Dodatkowo możesz wnosić sprzeciw do działań, które naruszają prawo.

               Kontrola podatkowa trwa od 12 do 48 dni, wszystko zależy od wielkości firmy. Na koniec kontroli otrzymasz protokół kontroli podatkowej, który zawiera między innymi dane osoby, która przeprowadzała kontrolę, zakres kontroli oraz miejsce i czas przeprowadzenia jej, opis ustaleń faktycznych oraz ocenę prawną, a także pouczenie o prawie m.in. do złożenia korekty deklaracji bądź zastrzeżeń. Oczywiście po otrzymaniu takiego protokołu masz prawo na złożenie wyjaśnień lub zastrzeżeń w ciągu 14 dni.